Χαιρετισμοί και Θεολογία της απελευθέρωσης

Του Θανάση Ν. Παπαθανασίου

Δρ. Θεολογίας, καθηγητής Λυκείου Ζεφυρίου Δ. Αττικής

Αρχισυντάκτης του περιοδικού «Σύναξη»

Καθ' οδόν προς το Πάσχα. Με οδοδείκτες, ανάμεσα σε άλλα, τους Χαιρετισμούς της Παναγίας, επί πέντε Παρασκευόβραδα.

Στους δεύτερους Χαιρετισμούς (φέτος, 10 Μαρτίου) ένας ύμνος βάζει τους πιστούς να απευθυνθούν στην Παναγία, λέγοντάς της: «Χαίρε τύραννον απάνθρωπον εκβαλούσα της αρχής. Χαίρε, Κύριον φιλάνθρωπον επιδείξασα Χριστόν». Που σημαίνει: «Χαίρε εσύ που εκθρόνισες τον απάνθρωπο τύραννο από την εξουσία του. Χαίρε εσύ που μας φανέρωσες τον Χριστό ως φιλάνθρωπο Κύριο».

Σύμφωνα με την καθιερωμένη ερμηνεία, o απάνθρωπος τύραννος είναι ο διάβολος, ο οποίος υποδουλώνει τον άνθρωπο στην εγωπάθεια και στον θάνατο. Την δε εξουσία του την ξεδόντιασε ο Χριστός, με τη θυσία και την Ανάστασή του, δηλαδή με μια φιλ-ανθρωπία ουσιαστική: με παροξυσμό αγάπης που αλλάζει τη ζωή, κι όχι με περιστασιακή ελεημοσύνη που αφήνει απείραχτο το άδικο.

Δυο πράγματα θέλω να πω σχετικά:

Περί της Παραβολής του Ασώτου

Περί της Παραβολής του Ασώτου

Σοφία Ντρέκου

Περιεχόμενα
1. Η παραβολή Ν. Λυγερός
2. Επεισόδια της Αγιότητας, ποίηση Ματθαίος Μουντές
3. Περί της Παραβολής του Ασώτου - Θεόκλητος Μοναχός Διονυσιάτης
4. Γυρισμός - Κώστας Καρυωτάκης
5. Ο άγιος άσωτος - Μοναχού Μωϋσέως αγιορείτου
6. Οπτικοακουστικό υλικό

1. Η παραβολή - Ν. Λυγερός 
Η παραβολή είναι πιστή μεταφορά της δομής
του νοητικού πλαισίου που έχει διαμορφωθεί
από τη σκέψη που επιθυμεί τη συνεννόηση
κι όχι μόνο και μόνο την επικοινωνία
έτσι δεν είναι μια προβολή που χάνει και την ουσία
αλλά ένας κώδικας μνημοσύνης που διατηρείται
και στη λήθη για να διασωθεί η γνώση του παρελθόντος
για το μέλλον δίχως να σταματήσει στο παρόν
μιας κοινωνίας της αδιαφορίας γιατί αυτή
δεν ανήκει στην Ανθρωπότητα.[4]

2. Επεισόδια της Αγιότητας - Ματθαίος Μουντές

Η αγιότητα δεν είναι υπόθεση ακαδημαϊκή

κι ούτε ανθίζει με συνταγές 

και λιπάσματα συνόδων.

Αστράφτει μέσα στη λάσπη 

κρατώντας άσπιλα τα βρώμικα 

σεντόνια των αναμορφωτηρίων. 

Στις φυλακές ασπαίρει η αγιότητα,

στα τρίστρατα, 

στα στρατόπεδα και στα πορνεία

και στα ναυάγια των εγκάτων.

από τη συλλογή «Νηπιοβαπτισμός» 

3. Περί της Παραβολής του Ασώτου
Θεόκλητος Μοναχός Διονυσιάτης

Οι Τρεις Ιεράρχες ως αληθινοί παιδαγωγοί

Ο Γέρων Βασίλειος Ιβηρίτης, μιλώντας για τους Τρεις Ιεράρχες, τονίζει ότι αληθινός παιδαγωγός είναι ο άγιος, που προσφέρει, όχι γνώσεις, αλλά την αλήθεια και την θεία ζωή της Εκκλησίας, η οποία χαριτώνει και σώζει τον άνθρωπο.

ΕΔΩ

Του αγίου Εφραίμ του Σύρου.-Ενώ ο ίδιος δεν είμαι τίποτε, θεωρώ τον εαυτό μου ότι είναι κάτι σπουδαίο

Του αγίου Εφραίμ του Σύρου.

Δείτε ένα κομμάτι από την αυτοεξομολόγησή του:

" Ενώ ο ίδιος δεν είμαι τίποτε, θεωρώ τον εαυτό μου ότι είναι κάτι σπουδαίο. Ενώ ανακρίνομαι γι' αυτά, προσελκύω προς τον εαυτό μου τη δόξα της αγιότητος. Ενώ είμαι ακάθαρτος στο νου βγάζω καταδικαστική απόφαση εναντίον των πόρνων. Ενώ κατακρίνω τους κλέφτες, αδικώ τους φτωχούς. Στήνω δικαστήριο για τους λοίδορους, ενώ ο ίδιος είμαι ανάξιος για τιμή. ..Απαιτώ τιμή, ενώ μου χρειάζεται ντροπή. Δέχομαι ασπασμούς, ενώ μου πρέπουν εμπτυσμοί. Αντικρύζω μοναχούς και κάνω τον σοβαρό. Βλέπω μοναχούς και αλαζονεύομαι. Στις γυναίκες θέλω να φανώ θελκτικός και στους πλούσιους ευσεβής. Στους ξένους σκυθρωπός και στους γνωστούς μου συνετός και φρόνιμος. Στους συγγενείς μου διάσημος και στους συνετούς πιο τέλειος. Στους ευσεβείς παρουσιάζομαι πιο σοφός, τους ανόητους μάλιστα τους περιφρονώ σαν κτήνη...Αγανακτώ όταν με ελέγχουν, αν δε με κολακεύουν οργίζομαι...Δεν θέλω να τιμήσω τον άξιο, αλλά αν και είμαι ανάξιος, απαιτώ τιμές.."

Το συμπέρασμα δικό μας...

Οσίου Εφραίμ του Σύρου, Έργα, τ. Α', εκδ. Το περιβόλι της Παναγίας, Θεσσαλονίκη 1988, σ. 326-327

Τρία χελιδόνια φέρνουν την Άνοιξη. Οι Τρεις Ιεράρχες !

Τρία χελιδόνια φέρνουν την Άνοιξη!

του θεολόγου π. Παντελεήμωνος Κρούσκου

Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Εορτή των Τριών Ιεραρχών! Η διδασκαλία τους για ορθόδοξη ασκητική, μυστηριακή ζωή, ελληνική παιδεία, αλληλεγγύη, κοινοκτημοσύνη και βαθιά αγάπη έμπρακτη στον Θεό και τον Άνθρωπο είναι περισσότερο επίκαιρη σήμερα παρά ποτέ!

Εορτάζει η ΕΚΚΛΗΣΙΑ! Όχι μόνον η Παιδεία η ελληνική και οι δάσκαλοι.

Εορτάζουν οι θεολόγοι, οι μοναχοί, οι αρχιερείς, οι κληρικοί, οι καθηγητές,οι δάσκαλοι, οι σπουδαστές, οι ποιητές, οι φιλόσοφοι, οι ιατροί, οι ηγεμόνες,οι παιδαγωγοί, οι ρήτορες,οι φιλόλογοι, οι βιολόγοι, οι φυσικοί,οι πολιτικοί επιστήμονες, οι κοινωνικοί και δημόσιοι λειτουργοί, οι συγγραφείς,οι αγωνιστές, οι καθηγητές του εργατικού δικαίου, οι δικαστικοί, οι νομικοί, οι εργαζόμενοι, οι ακτιβιστές, οι εθελοντές παντός είδους, αστρονόμοι, μαθηματικοί, αρχαιοδίφες, ερευνητές,οι νοσοκόμοι, οι ψυχολόγοι και ψυχίατροι, οι πατέρες, οι αναλυτές, οι καλλιτέχνες, οι ευεργέτες, οι πλούσιοι και οι πένητες, οι εν τω κόσμω και οι ασκητές, οι φίλοι και οι συγγενείς...οι.. οι... οι... Τρείς Ιεράρχες, οικουμενικής και πανανθρώπινης εμβέλειας!

Μέγας Βασίλειος. Ο Πατέρας των Πατέρων. Ασκητική αρχοντιά, πρότυπο παιδαγωγού, ελεήμων και φιλάνθρωπος μέχρι θυσίας εσχάτης, κατήγορος του πλούτου, κρουνός θεολογίας, χάρακας της ορθόδοξης πατερικής παράδοσης, λειτουργός ισάγγελος και προφήτης θεηγόρος των οραμάτων του Θεού, ζωντανή εικόνα του ευαγγελίου του Χριστού.

Γρηγόριος ο Θεολόγος. Ο ευαίσθητος και ατσαλένιος ταυτόχρονα. Ποιητής και ησυχαστικός και μαζί δραστήριος πρόμαχος της ορθοδοξίας και πατέρας της δοκιμαζόμενης εκκλησίας. Αετός υψιπετής της θεολογίας. Ζωντανό και πλήρες δοχείο του αγίου πνεύματος. Εικόνα ζωντανή της Ειρήνης του Θεού. Ο κανόνας της Εκκλησίας και δεύτερος Ιωάννης.

Ιερός Χρυσόστομος. Ο ασυμβίβαστος γίγαντας. Ο φιλάσθενος και αδαμάντινος στύλος της εκκλησίας. Ο έλεγχος και ο διδάσκαλος. Ο δεύτερος Πρόδρομος και υπερασπιστής των αδικημένων. Ο πατέρας των απλών και καταπονημένων. Ο κανόνας της εγκρατείας και πηγή της αστείρευτης φιλανθρωπίας. Ο χρυσός ποταμός της ευαγγελικής ερμηνείας,ο άλλος Παύλος, ο δέκατος τρίτος Απόστολος!

Λίγες ταπεινές σκέψεις για τους Τρείς Μεγάλους...

Οι Τρεις Ιεράρχες είναι ίσως τα πιό εμβληματικά πρόσωπα της ελληνορθοδοξίας. Και όταν λέμε ελληνισμό, δεν εννοούμε το βαυαρικό μόρφωμα και κρατίδιο, αλλά την μακραίωνη παράδοση από το φως της αρχαιότητας ως την αναγέννηση του έθνους, αυτή πού βρίσκεται στην ομηρική, κλασσική και ρωμαίϊκια γλώσσα, στο ερώτημα, την επιστήμη, την γνώση, την θεοσέβεια, το μαρτύριο, την χαρμολυπική ψυχή, τον πανηγυρικό καημό της ρωμηοσύνης.

Εννιάμερη μνήμη του αλλοιώτικου (+) παπα-Γιάννη (Κατωπόδη)

Εννιάμερη μνήμη του αλλοιώτικου (+) παπα-Γιάννη (Κατωπόδη)

 

Του Παναγιώτη Α. Μπούρδαλα*

Ι. Εισαγωγικά

Με τον παπα Γιάννη Κατωπόδη συναντήθηκαν οι ζωές μας πριν σαράντα-ένα χρόνια. Θα ήταν αδύνατο να μη «συναντηθούμε» στην Πάτρα, γιατί και οι δυό μας αποδειχτήκαμε ιδιαίτερα ανήσυχα πνεύματα και ατίθασα νιάτα στην αρχή της κατόπιν αποπνέουσας τα λοίσθια «Μεταπολίτευσης» του 1974… Όντας ανήσυχο πνεύμα και μετά την κατάρρευση της απριλιανής χούντας συμμετείχα σε ό,τι «έπαιζε» στο πολιτικό και κοινωνικό κέντρο της πόλης, που ήταν το Παράρτημα (του Πανεπιστημίου Πατρών). Το 1974-1975 ήμουν δευτεροετής φοιτητής στο φυσικό τμήμα.

Ένας συνάδελφος του τμήματός μου, ο Στέφανος από τη Σάμο, μου γνώρισε ένα σπουδαίο (αείμνηστο πλέον) θυρωρό, τον Γιάννη Τ., εκεί κοντά στην Κορίνθου. Ο θυρωρός ήταν ολοζώντανος λαϊκός άνθρωπος, βραχνιώτης και ακόλουθος του χριστιανο-κοινωνικού κινήματος που ερχόταν από τον 19ο αιώνα. Που να τα ξέρει όμως ο υποφαινόμενος, που έφτασε στην Πάτρα από ένα καλαβρυτοχώρι ως εσωτερικός μετανάστης και ως ανήσυχο χωριατόπαιδο;

Οι συζητήσεις ήταν μεν πολύ σπουδαίες, αλλά τα δικά μου σκληρά ερωτήματα δεν μπορούσαν να απαντηθούν όπως ήθελε ένας νέος που βίωσε την «κατάληψη του 1973» του Παραρτήματος αφ’ ενός και εφ’ ετέρου αγαπούσε την απλή λειτουργική ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας, όπως την βίωσε στα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στην θεολογούσα Κέρτεζη Καλαβρύτων…

ΙΙ. Η γνωριμία μας

Θα σου γνωρίσω τον «διακο-Γιάννη», μου λέει επίμονα, μ’ αυτόν θα βγάλεις άκρη… Εμείς θα τα λέμε εδώ όποτε θέλεις. Εξάλλου όταν τελειώνεις τα μαθήματα εδώ θα με βρίσκεις. Κι αν δεν είμαι εδώ, κατέβα στο σπιτικό μου στο υπόγειο της πολυκατοικίας… Και με γνώρισε με το διακο-Γιάννη (Κατωπόδη). Ο υποφαινόμενος τότε ήταν ακριβώς 20 χρονών και ο διακο-Γιάννης 27.

Είχε τοποθετηθεί ως Διάκονος στην ενορία του κυρ Γιάννη Τ., στην Μητρόπολη (Ευαγγελίστρια). Είχε χειροτονηθεί Διάκονος στις 21.03.1972 από τον Μακ. τότε Μητροπολίτη «Πατρών Κωνσταντίνο». Ταυτόχρονα ήταν και δευτεροετής φοιτητής (με εξετάσεις) στο θεολογικό (μοναδικό τότε) τμήμα της σχολής στην Αθήνα. Κάθε εβδομάδα πάνω-κάτω…

"Νηστεία καὶ ἐλεημοσύνη κατὰ τὴ διδασκαλία τοῦ Τριωδίου" του π.Χρήστου Ζαχαράκη

Α´

Στὴν Ἐκκλησία τίποτε δὲν εἶναι ἀτομικό. Ὅπου ὑπάρχει τὸ ἀτομικό ἐκεῖ ἀνοίγει ὁ δρόμος γιὰ τὴν ἀποκοπὴ ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας καὶ γιὰ τὴν αἵρεση. Ὅσο τὸ ζητούμενο τῶν πιστῶν εἶναι ἡ ἀτομικὴ πνευματικότητα, ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ θὰ παραμένει ἕνα ἰδεολόγημα ἄπιαστο καὶ μακρυνό, καὶ ἡ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας θὰ περιττεύει, ὡς μὴ ἀπαραίτητη καὶ ἀναγκαία. Ἔτσι π.χ. ἡ νηστεία ἀπὸ πνευματικό ἀγώνισμα, ἄρρηκτα συνδεδεμένο μὲ τὴν λατρεία, ἀνάγεται σὲ ἀρετὴ ἱκανὴ νὰ φέρει ἀπὸ μόνη της τὴ σωτηρία. Ὅμως καθετὶ μέσα στὴν Ἐκκλησία ἔχει ἀναφορά, γι᾽ αὐτὸ καὶ εἶναι συνδεδεμένα τὰ πάντα μὲ τὴ λατρεία, καὶ ἡ ἀναφορά τους εἶναι ὁ Κύριος, γι᾽ αὐτὸ καὶ τὸ κέντρο τῆς λατρείας εἶναι ἡ Θεία Λειτουργία, ἡ κατεξοχὴν πράξη ἀγάπης, ἡ ἴδια ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ παροῦσα στὸν κόσμο. Ὅ,τι γίνεται λοιπὸν στὴν Ἐκκλησία εἶναι πράξεις ἀγάπης, εἴτε ἀπὸ τὸ Θεό, ποὺ ἔτσι ἀποκαλύπτεται καὶ δοξάζεται, εἴτε ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ποὺ δέχεται τὸ Θεό καὶ σώζεται. Εἶναι πολὺ χαρακτηριστικὸ τὸ ὅτι στὸ Τριώδιο ἡ νηστεία, ἐκτὸς ἀπὸ τὴ λατρεία, συνδέεται ἄμεσα καὶ μὲ τὴν ἐλεημοσύνη. Κι αὐτὸ γιατὶ εἶναι ἐκδήλωση καὶ πράξη ἀγάπης καὶ οἱ πράξεις ἀγάπης στὴν Ἐκκλησία δὲν ἔχουν κατεύθυνση μόνο πρὸς τὸ Θεό, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν ἄνθρωπο. Δὲν ἀγαπᾶ κανεὶς πραγματικὰ τὸ Θεὸ, ἄν δὲν ἀγαπᾶ καὶ τὸν ἄνθρωπο. Νηστεύοντας δὲν πλησιάζουμε μόνο τὸ Θεὸ, μὰ καὶ τὸν ἄνθρωπο, νηστεύουμε γιὰ νὰ περισσεύει καὶ γιὰ τὸν ἀδελφό μας.

Θανάση Ν. Παπαθανασίου:Σαρακοστή: νηστευτές στον δρόμο

Ολόκληρη τη σαρακοστή νηστεύω. Νηστεύω, δηλαδή, από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι τα ξημερώματα της Κυριακής του Πάσχα. Νηστεύω γιατί έχω μπροστά δρόμο, κι όταν έχεις δρόμο δεν θέλεις να βαρύνεις. Καθαυτή η λέξη "σαρακοστή" δεν σημαίνει τίποτα άλλο, παρά μέτρημα του δρόμου που απομένει. Σα να λέει: "σαράντα μέρες υπολείπονται...". Η σαρακοστή δεν υπάρχει επειδή τάχα οι μέρες της είναι ιερότερες ή μαγικότερες! Υπάρχει χάριν του τερματισμού της! Υπάρχει για να μυεί στην έννοια του οράματος, του καινούργιου που βρίσκεται στο τέρμα των σαράντα ημερών: στη Μεγαλοδομάδα και εν τέλει στην Ανάσταση! Κι έτσι, νηστευτής σημαίνει ύπαρξη προσανατολισμένη στο μέλλον. Το να νηστεύω σημαίνει όχι απλώς να δηλώνω, αλλά και να ζω με όλες τις διαστάσεις της ύπαρξής μου (πνευματικές και βιολογικές αξεχώριστα) το ότι ο κόσμος τούτος, ο βυθισμένος στη φθορά και στο άδικο, οφείλει να αλλάξει. Οφείλει να βιωθεί ως ένας κόσμος ο οποίος δεν μπορεί να χορτάσει τον άνθρωπο που διψά για ζωή. Κι όταν μιλάμε για αλλαγή του κόσμου, δε μιλάμε για κατάργηση ή εξάτμισή του ή αντικατάστασή του από καποιο υπερπέραν.

ΚΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ...

Ο ιερός Χρυσόστομος μάς κηρύττει για το Προσφυγικό

Λένε ότι αυτοί (οι πρόσφυγες) είναι φυγάδες, ξένοι και ελεεινοί. Ότι άφησαν τις πατρίδες τους για να  μαζευτούν στην πόλη μας. Πες μου λοιπόν, γι’ αυτό αγανακτείς και μαδάς το στεφάνι της πόλης [δηλ. καταστρέφεις τη δόξα της], επειδή όλοι τη θεωρούν δικό τους λιμάνι και την προτιμούν από τη δική τους γη; Γι΄αυτό ακριβώς όμως, θα έπρεπε να αγάλλεσαι και να χαίρεσαι, γιατί όπως για ένα καλό προϊόν όλοι σπεύδουν να το αγοράσουν απ’ τα χέρια σας, έτσι και όλα τα έθνη βλέπουν την πόλη μας σαν δική τους μητέρα. Ας μην καταστρέφετε λοιπόν την τιμή που της κάνουν και μην πετσοκόβετε αυτόν τον έπαινο που της προσφέρουν από τα παλιά τα χρόνια.

Η μεταστροφή του Ντοστογιέφσκι

Πίνακας του Konstantin Vasiliev, Fyodor Dostoyevsky, 1976

«Αν όλος ο κόσμος βαδίσει προς μια κατεύθυνση, 

κι ο Χριστός προς την άλλη, 

εγώ θα πάω πίσω από τον Χριστό.» 

Φ. Ντοστογιέφσκι

Η μεταστροφή του Ντοστογιέφσκι 

ή αλλιώς η επιστροφή του Ασώτου

Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

H καρδιά του ευαγγελίου είναι αυτή η ιστορία του Ασώτου. Η αγαπημένη μου ηθικοπλαστική ιστορία είναι αυτή του εξόριστου Ντοστογιέφσκι. Στον δρόμο για την εξορία, κάποια ευσεβής χριστιανή γιαγιά του χάρισε την Καινή Διαθήκη για παρηγοριά. Άθεος ο Ντοστογιέφσκι, έσκιζε τις σελίδες του βιβλίου για να καθαρίζει την πίπα του. Έσκισε τον Ματθαίο, τον Μάρκο και αρκετές σελίδες από τον Λουκά. Ώσπου κάποια στιγμή, από περιέργεια ή βαριεστημάρα θέλησε να μάθει τί λέει επιτέλους αυτό το βιβλίο των χριστιανών. Και να! Τα φέρνει ο Θεός έτσι και η πρώτη σελίδα στο μισκοσκισμένο βιβλίο ήταν αυτή η περικοπή του Ασώτου (ιε' κεφάλαιο από τον Λουκά). Και αποκαλύπτεται στον Ντοστογιέφσκη ένας νέος κόσμος άφεσης, συγχώρησης, αγάπης. Γνωριμίας του Θεού. Και ο πρώην άσωτος μεταμορφώνεται σε έναν από τους σπουδαιότερους ορθοδόξους διανοητές. (π. Παντ. Κρούσκος)

Η μεταστροφή του Ντοστογιέφσκι

Να ’σαι είκοσι δύο χρονών και να ’σαι θανατοποινίτης! Να περιμένεις να σε κρεμάσουν! Η ζωή μπροστά γεμάτη ομορφιά και νειάτα και ’σένα να θέλουν να σε σκοτώσουν;

Και γιατί τέλος πάντων; Γιατί θέλησες να υπάρχει ισότητα και σωστό στην κοινωνία! Να μην υπάρχουν αφεντάδες και…δούλοι. Να ’μαστε όλοι ίσοι. Και να ’ναι όλα ίσια. 

Εξ' αφορμής της Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας

Γράφει ο Αρχιμ. Βασίλειος Ιβηρίτης στην Romfea.gr

Τώρα καὶ πολλὲς δεκαετίες γίνεται λόγος γιὰ μιὰ μεγάλη Σύνοδο ποὺ ἑτοιμάζεται. Κάποιοι λένε νὰ μὴν γίνη. Ἄλλοι προβληματίζονται γιὰ τὸ πῶς πρέπει νὰ ὀνομαστῆ ἢ ποιά εἶναι τὰ θέματα ποὺ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίση. 

Τὸ χρέος τὸ μεγάλο καὶ ἅγιο τῶν Ὀρθοδόξων δὲν εἶναι νὰ κάνωμε ἁπλῶς κάτι ἀλλὰ νὰ φανερώσωμε τὸν πλοῦτο τῆς χάριτος ποὺ λειτουργικὰ ζοῦμε μέσα στὴν Ἐκκλησία. Αὐτὸ μένει ἀμετάθετο, ἔστω καὶ ἂν ταράσσεται ἡ οἰκουμένη καὶ μετατίθενται ὄρη εἰς καρδίαν θαλασσῶν. 

Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἔχει τὴ συνείδησι τῆς μιᾶς Ἁγίας, Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἁπλῶς ἰσχυρισμός, ἀλλὰ μιὰ εὐλογία ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴ σταυρικὴ θυσία τοῦ Θεανθρώπου ποὺ καταλήγει στὴν Ἀνάστασι. Καὶ ἀπὸ τὴ θυσία τῶν ἁγίων ποὺ ἀκολουθοῦν τὸ παράδειγμά του. Ἀποτελοῦν τὸ σῶμα του. Καὶ συγκροτοῦν τὴν Ἐκκλησία, ὡς τὴ μικρὰ ζύμη ποὺ οὐρανώνει τὸ γεῶδες ἡμῶν φύραμα. 

Ἡ προτροπὴ τοῦ Κυρίου εἶναι σαφής: "Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι" (Ματ. 8, 34). Καί: "Ὅστις οὐ βαστάζει τὸν σταυρὸν ἑαυτοῦ καὶ ἔρχεται ὀπίσω μου οὐ δύναται εἶναί μου μαθητὴς" (Λουκ. 14, 27).

50 χρόνια από τη δολοφονία του Καμίλο Τόρρες

Όχι δεν τον ξεχάσαμε...Πέρασαν 50 χρόνια από τη δολοφονία του επαναστάτη ιερέα Καμίλο Τόρρες. Δημοσιεύουμε την πρώτη σελίδα από το φυλλάδιο που κυκλοφορήσαμε φοιτητές ,μέλη της Χριστιανοσοσιαλιστικής Σπουδαστικής Κίνησης,....τότε που τιμούσαμε τα 20 χρόνια από το θάνατό του.

ΠΗΓΗ:http://argyropoulo.blogspot.gr

Η Θεολογία της Απελευθέρωσης στην ενσαρκωμένη Λατινική Αμερική

Του Άγγελου Γουνόπουλου, πολιτικού επιστήμονα από τον νέο Ερμή τον Λόγιο, το νέο τεύχος (τ. 12) του νέου Ερμή του Λόγιου θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα. 

Είμαι μια φωνή
Γι’ αυτούς που δεν έχουν καμιά
Dom Helder Camara *

Το μόνο θεμέλιο του κόσμου συνίσταται στην ελευθερία του Θεού, στην ελευθερία της Αγάπης
π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ **

Η Θεολογία της Απελευθέρωσης εμφανίστηκε στη Λατινική Αμερική τη δεκαετία του ’60, τόσο ως ένα ιδιαίτερο θεολογικό ρεύμα στα πλαίσια κυρίως της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας (1), όσο και ως ένα κοινωνικό και πολιτικό κίνημα ευρύτερων χριστιανικών ομάδων. Η Θεολογία της Απελευθέρωσης θα παραμείνει ενεργή όλα αυτά τα χρόνια. Σήμερα, αν και έχει χάσει την αρχική της δυναμική, εντούτοις παραμένει παρούσα στις ιστορικές εξελίξεις, στρατευμένη στην υπόθεση των φτωχών για την απελευθέρωσή τους, μέσα από μια αγωνιστική πορεία πενήντα περίπου χρόνων (2).
Ο πολιτισμικός (3) παράγοντας θα παίζει πάντα ρόλο καθοριστικό στη διαμόρφωση του χαρακτήρα της Θεολογίας της Απελευθέρωσης. Ακολουθώντας τον Fernand Braudel, αυτό που αναφέρουμε ως λατινοαμερικάνικο πολιτισμό τη δεκαετία του ’60 είναι ταυτόχρονα:
α) μια γεωγραφική περιοχή, αφού είναι τόσο μια συγκεκριμένη γεωμορφολογία, όσο και μια γεωκλιματική συνθήκη. Αποτελείται από τεράστιες αχανείς εκτάσεις ιδιαίτερα αραιοκατοικημένες, που εναλλάσσονται διαρκώς και με έντονες διαφοροποιήσεις ανάμεσά τους, καθώς περιοχές με πλούσια βιοποικιλότητα διαδέχονται περιοχές με ατελείωτη στέρφα γη. Η θάλασσα δύο ωκεανών σχετίζει τα παράλια με τον κόσμο, όταν οι Άνδεις ή ο Αμαζόνιος απομονώνουν τους πληθυσμούς τους από αυτόν. Οι μεγάλες αποστάσεις ανάμεσα στις πόλεις και οι δυσκολίες στην επικοινωνία με την ύπαιθρο δημιουργούν τον αστικό πολιτισμό των κρεολών και των μιγάδων και τον αγροτικό πολιτισμό των ιθαγενών.

Του Πατροκοσμά, τότε και τώρα…

Του Θανάση Ν. Παπαθανασίου

24 Αυγούστου: μνήμη του αγίου Κοσμά του Αιτωλού (1714 - 1779).

Κάτι λακωνικό. Παραθέτω ένα απόσπασμα από τις «Διδαχές» του, δηλαδή από τις ομιλίες και τις συζητήσεις που έκανε με τους υπόδουλους, τους οποίους καλούσε να χειραφετηθούν από κάθε λογής δουλεία.

«Εσύ που αδίκησες τους αδερφούς σου, και με άκουσες να τους λέω να σε συγχωρέσουν, μη χαίρεσαι, αλλά καλύτερα να κλαις και να θρηνείς, γιατί αυτή η συγχώρεση γίνεται φωτιά πάνω στο κεφάλι σου, αν δεν τους επιστρέψεις αυτά που τους πήρες άδικα […]. Όλοι οι εξομολόγοι, οι πατριάρχες, οι επίσκοποι, οι ιερείς, όλος ο κόσμος αν σε συγχωρέσει, και πάλι ασυγχώρητος θα μείνεις. Ποιος έχει, λοιπόν, την εξουσία να σε συγχωρέσει; Αυτός που τον αδίκησες […]. Αδελφοί μου, όσοι αδικήσατε κάποιους, είτε αυτοί είναι Τούρκοι, είτε Εβραίοι, είτε Φράγκοι, να δώσετε πίσω αυτό που πήρατε άδικα, γιατί είναι καταραμένο»*.

Υλικό για σκέψη και πράξη, σχετικά με

-    την κοινωνική αδικία,

-    το προβάδισμα στην αποκατάσταση της δικαιοσύνης κι όχι στα ευχολόγια,

-    τη σχέση εκκλησιαστικών μυστηρίων και τρόπου ζωής,

-    τη διάκριση των ανθρώπων με βάση το δίκιο κι όχι με βάση τη ράτσα,

-  την ψυχική γενναιότητα, που μπορεί να κάνει τον κόσμο και τους ανθρώπους καλύτερους.

Οι καλύτερες διδαχές γίνονται, ως γνωστό, με την ίδια τη ζωή. Ο Κοσμάς ο Αιτωλός ξεκίνησε αφήνοντας έναν ψηλό τόπο (το Άγιον Όρος) και κατέληξε σε έναν ψηλότερο: στην κρεμάλα του. Στο μεσοδιάστημα έσπειρε καμιά 200ριά σχολεία - και ελπίδες, από κείνες που δεν πεθαίνουν.

---

*   Μεταγραφή Θ.Ν.Π.. Το πρωτότυπο, στο βιβλίο του Ιωάννη Β. Μενούνου, «Κοσμά του Αιτωλού διδαχές. Φιλολογική μελέτη - κείμενα», εκδ. Τήνος, Αθήνα 1979, σσ. 226-227.

ΠΗΓΗ:http://blogvirona.blogspot.gr/

Πασχαλινή Ομιλία 2015

Κυριακή 5 Απριλίου 2015
Αρχιεπισκόπου του Καντέρμπουρυ

Σ’ αυτόν εδώ τον Καθεδρικό ναό, συχνά το βλέμμα μου σταματά στις πέτρες. Αυτές έχουν δει τα πάντα· από τις κραυγές των μοναχών γύρω από τον Θωμά κάτω στην κρύπτη, ως τους ολολυγμούς των σειρήνων στους βομβαρδισμούς. Τόσο πολλοί άνθρωποι ήρθαν κι έφυγαν, τόσο πολλές αλλαγές συνέβησαν, ωστόσο οι πέτρες δεν μετακινούνται. Έτσι είναι από τη φύση τους οι μεγάλες πέτρες, σημειώνουν μια τελικότητα, μια κατεστημένη θέση. Μας λένε ‘’εσείς μπορεί ν’ αλλάζετε, να ζείτε , να πεθαίνετε, αλλά εμείς είμαστε πέτρες, μια φορά που τοποθετηθήκαμε κάπου δεν μετακινούμαστε. Επαγρυπνούμε.’’ Οι πέτρες μιλούν σιωπηλά για χιλιετίες, από τους Stonehenge ως τις 10 Εντολές, μόνο που δεν είναι μαρτυρίες, αλλά μυστήρια – ή κανόνες.

Και τέτοια ήταν η φύση του λίθου μπροστά στο μνημείο του Ιησού. Δεν πρέπει να μετακινηθεί, πρέπει να μαρτυρεί για πάντα ότι εδώ ήταν το σώμα του Ιησού από τη Ναζαρέτ, ενός αποτυχημένου επαναστάτη. Αλλά οι γυναίκες πηγαίνουν στο μνημείο και βρίσκουν τον λίθο  να έχει μετακινηθεί. Δεν μπορούσε να υποφέρει για πάντα να παρατηρεί γεγονότα απ’ έξω και μαρασμό από μέσα. Ίσως και να σκεφτόμασταν ‘’Αχ και να μπορούσε να μιλήσει για ό,τι είδε! Αλλά είναι απλώς ένας λίθος, που δεν μπορεί να μιλήσει, να δει ή να πράξει.’’

"Περιμένοντας την Ανάσταση" του Χρήστου Γιανναρά

"O πιο εύκολος τρόπος για ν'αποφύγουμε τα διλήμματα που μας θέτει η ζωή, ν'αποφύγουμε την ίδια τη ζωή, είναι να επιβιώνουμε με γενικότητες. Λέμε: η θρησκεία, η πολιτική, ο κοινωνικός εκσυγχρονισμός, η παιδεία....Λέμε: η πόλη, το οικιστικό πρόβλημα.....Λέω ότι έτσι αποφεύγουμε τη ζωή γιατί έτσι μέσα από τις γενικότητες κάνουμε την πραγματικότητα ιδέες, την κάνουμε νοήματα."

Στη σειρά εκπομπών της ΕΤ1 "Περιμένοντας την Ανάσταση", παραγωγής 1987 με σκηνοθέτη το Νίκο Φατούρο, ο Χρήστος Γιανναράς αναφέρεται στο Θείο Δράμα της Μεγάλης Βδομάδας και στο περιεχόμενο της Μεγάλης Δευτέρας.

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής ακούγονται ύμνοι της Μεγάλης Δευτέρας. Ψάλλει η βυζαντινή χορωδία του Λυκούργου Αγγελόπουλου.
Χρ.Γιανναράς: Περιμένοντας την Ανάσταση
Στη σειρά εκπομπών της ΕΤ1 "Περιμένοντας την Ανάσταση", παραγωγής 1987, δείτε σήμερα:

"O Χρήστος Γιανναράς αναφέρεται στο Θείο Δράμα στη Μονή Δαφνίου και στη Μεγάλη Βδομάδα".

Σκηνοθεσία: Νίκος Φατούρος

Τι είναι Χριστιανισμός;

π. Νικόλαος Λουδοβίκος

Είναι η περίοδος των ευαγγελίων του Ιωάννη και ο Ιωάννης ξέρετε πόσο πλούσιος θεολογικά είναι... έτσι ένας μεγάλος, είναι ό Θεολόγος, Ιωάννης ο Θεολόγος ο πρώτος της εκκλησίας και μάλιστα ονομάστηκε έτσι ακριβώς διότι υπήρξε ακριβώς μαθητής της αγάπης, “πλήρης ον αυτής της αγάπης, πλήρης γέγονε και της θεολογίας” λέει γι αυτόν η υμνογραφία, όποιος είναι πλήρης αγάπης γίνεται και πλήρης θεολογίας.
Εάν δεν υπάρχει αγάπη στον Θεό δεν υπάρχει και θεολογία, υπάρχει νομική, υπάρχει δικαστική, υπάρχει... αλλά θεολογία δεν υπάρχει. Πρέπει να αγαπάει κανείς τον Θεό για να θεολογήσει σωστά, γιατί αν δεν αγαπά τον Θεό η θεολογία του θα είναι εχθρική για τον άνθρωπο και για τον Θεό. Ασχέτως αν δεν το καταλαβαίνει αυτός, ασχέτως εάν είναι σε «θρόνο θεολογίας υψηλό».

Εδώ ακούστε την ομιλία

“Είπεν ο Κύριος τοις εαυτού μαθηταίς: ταύτα εντέλλω υμίν, ίνα αγαπάτε αλλήλους”, λέει εδώ. Μοναδική εντολή που σας δίνω είναι να αγαπάτε αλλήλους. Αυτή η μοναδική εντολή βέβαια ξέρουμε όλοι μας τι βάρος έχει, και πως είναι ουσιαστικά το σημείο στο οποίο συγκλίνουν όλη η χριστιανική πραγματικότητα όλοι οι αγώνες, όλη η ασκητική.

Ο σκοπός της ασκήσεως στην ορθόδοξη εκκλησία, δεν είναι να αποκτήσω χαρίσματα, δεν είναι να αποκτήσω αρετές, ούτε καν αρετές, αλλά είναι να αποκτήσω αγάπη. Είναι ένας αγώνας ο οποίος γίνεται επειδή αντιλαμβάνομαι ότι δεν αγαπώ. Κι είναι ευτυχής αυτός που αντιλαμβάνεται ότι δεν μπορεί να αγαπήσει. Είναι ευτυχής αυτός ο οποίος αντιλαμβάνεται ότι η αρρώστια του η πραγματική έγκειται στο ότι δεν μπορεί να αγαπήσει.

Καλή Ανάσταση! Του Θανάση Ν. Παπαθανασίου

Είναι υπέροχο που αυτή η ευχή ξεχείλισε γύρω μας, καθώς ζύγωνε το Πάσχα! Θα έχετε προσέξει ότι την έκαναν ένθεοι και άθεοι, κι αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία: Δίψα για ζωή, ελπίδα για ζωή αληθινή, απελευθερωμένη από κάθε θανατίλα!
Θέλω να πω δυο λόγια, ειδικά σε όσους φίλους μου δηλώνουν άθεοι, με όλο μου τον σεβασμό προς την έγνοια τους για τη δικαιοσύνη και για την ανθρωπιά.

Η έννοια της Ανάστασης και της Επ-ανάστασης (όπως τη νοούν, ως ανατολή ενός νέου κόσμου, όπου το άδικο θα τερματιστεί) είναι αδιανόητες δίχως τον Χριστιανισμό. Είτε δέχεται είτε δεν δέχεται κάποιος τη χριστιανική πίστη, η έννοια της Ανάστασης και της κατάργησης του κακού (σε κάθε του μορφή) αποτελεί χριστιανική συμβολή στην ιστορία της ανθρωπότητας.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ Οχι συνταξιοδοτική «ανάπαυση»

​​«Χριστός ανέστη». Και λοιπόν; Κάποτε ο γιορτινός αυτός χαιρετισμός πρέπει να ήταν το πρώτο νέο της ημέρας, άγγελμα του πιο σημαντικού συμβάντος και ταυτόχρονα, του πιο χαρμόσυνου. Για όλους. Το ρεαλιστικότερο ανάλογο που θα θυμούνται ακόμα κάποιοι, ήταν τον Ιούλιο του 1974: Πρώτη κουβέντα τότε, η καλημέρα μας για κάποιες μέρες, ήταν το άγγελμα: «η χούντα έπεσε»! Αυθόρμητη έκρηξη μεγάλης χαράς, και γίνεται χαιρετισμός όταν η χαρά είναι αυτονόητα κοινή.

Σήμερα το «Χριστός ανέστη» μοιάζει να σέρνεται στα χείλη, εκφυλισμένο σε εθιμικό λεκτικό σχήμα που αναγγέλλει, χωρίς να παραπέμπει σε εμπειρία χαράς. Διαιωνίζει (συμβατικά) κατάλοιπα μιας άλλοτε γιορτής, κατάλοιπα παντελώς άσχετα πια με την υπαρκτική μας περιπέτεια: τον ρεαλισμό του απελπισμού, της ακοινωνησίας και μοναξιάς, την τραγωδία της φονικής αρρώστιας, τον πανικό που γεννάει στις ψυχές μας ο θάνατος.

Στην καλύτερη περίπτωση το άγγελμα «Χριστός ανέστη» δηλώνει σήμερα επιλεγμένες ατομικές παραδοχές, ψυχολογικό γάντζωμα σε ιδεολογικές «πεποιθήσεις», βεβαιώνει την ένταξη σε κάποια ασφαλιστική τού εγώ συλλογικότητα, ανάλογη με την παραισθησιογόνο στράτευση σε ποδοσφαιρική ή κομματική «παράγκα». Η διαβεβαίωση ότι «ο Χριστός νίκησε τον θάνατο» ηχεί σήμερα, για τους πολλούς, όπως οι ιδιωτικές θριαμβικές εξαγγελίες οπαδών, ότι η τάδε ομάδα νίκησε τη δείνα, το τάδε κόμμα κατατρόπωσε το αντίπαλο.