Κατά την έκτη θεματική ενότητα των εργασιών του Συνεδρίου "Εκκλησία και
Αριστερά", με τίτλο «Ο σύγχρονος λόγος της Εκκλησίας και της Αριστεράς. Από
τη συγκρουσιακή στη συνεργατική ρητορική», ο κ.Ανδρέας Καρίτζης, Δρ
Φιλοσοφίας και Μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, απευθύνθηκε στο
πυκνό ακροατήριο που είχε κατακλύσει την παλαιά Αίθουσα Τελετών του Α.Π.Θ. H
ομιλία του στελέχους του ΣΥΡΙΖΑ ξάφνιασε ευχάριστα τους παριστάμενους εκ της
θεολογικής κοινότητας ενώ χειροκροτήθηκε θερμά από το κοινό που
παρακολούθησε τις εργασίες του Συνεδρίου.
Στην ίδια θεματική ενότητα συμμετείχαν ο Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου,
Καστελίου και Βιάννου Ανδρέας, Καθηγητής Α.Π.Θ., ο Μητροπολίτης Γόρτυνος και
Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας, Καθηγητής ΕΚΠΑ, ο κ.Νικόλας Σεβαστάκης, Αν.Καθηγητής
ΑΠΘ και ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Βασίλης Κεχαγιάς.
*Ακολουθεί η ομιλία του Μέλους της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ Ανδρέα
Ζούμε σε μια περίοδο όπου είναι σε εξέλιξη μια τεράστια επίθεση στις
ανεπτυγμένες κοινωνίες. Μια επίθεση που στο κέντρο της βρίσκεται η ίδια η
ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια. Ο νεοφιλελευθερισμός - αυτό είναι το όνομα
που έχει επικρατήσει διεθνώς για την περιγραφή αυτής της αντίληψης -
εδράζεται σε μια θεωρητική σύλληψη για τον άνθρωπο και την κοινωνία, προϊόν
μιας ενδεχομενικής συνέργιας παραγόντων στους οποίους δεν θα αναφερθώ. Το
κεντρικό στοιχείο της είναι ότι οι άνθρωποι είναι κατά βάση προβληματικοί,
και άρα η οποιαδήποτε προσφυγή στις ανθρωπολογικές τους ποιότητες για την
πραγμάτευση των κοινωνικών ή ατομικών ζητημάτων συνιστά τον δρόμο προς την
καταστροφή. Οι ανθρωπολογικές ποιότητες - ή ακριβέστερα κάποιες από αυτές -
θεωρούνται πηγή παθών και μη ορθολογικών συμπεριφορών. Γι' αυτό γενέθλιος
σκοπός της νεοφιλελεύθερης διακυβέρνησης είναι η κατασκευή ενός νέου
ανθρώπου, ενός νέου ορθολογικού τύπου ανθρώπου ικανού να ζήσει μια ζωή
ρυθμισμένη και ήσυχη. Η πρώτη ύλη για μια τέτοια κατασκευή δεν είναι άλλη
από τους νόμους της αγοράς, της ανταλλαγής και του ανταγωνισμού.
Για να μπορέσει ένα τέτοιο σχέδιο να υλοποιηθεί πρέπει να αλλάξουν ριζικά
κάποιες ανθρωπολογικές ποιότητες. Ποιότητες που απαντώνται σε διάφορες
μορφές ανά τους αιώνες, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη - τις
περισσότερες φορές χωρίς να καθορίζουν τις κεντρικές συντεταγμένες της
οργάνωσης των κοινωνιών, αλλά και χωρίς τις οποίες δεν μπορούν να υπάρξουν
κοινωνίες - και διέπουν τις πρωταρχικές διυποκειμενικές σχέσεις
(γενναιοδωρία, αλληλεγγύη, αλληλοσεβασμός, λογική του δώρου κοκ).
Για τον νεοφιλελευθερισμό, στο μακροεπίπεδο της κοινωνίας ο μεγάλος εχθρός
είναι η δημοκρατία, η δυνατότητα των ανθρώπων να έχουν λόγο για την πορεία
των κοινωνιών με βάση τις δικές τους ανάγκες, όπως αυτοί τις αντιλαμβάνονται
ως άνθρωποι και όχι ως κάτοχοι ατομικού κεφαλαίου σε ανταγωνισμό μεταξύ τους
καθώς ως τέτοιοι δεν χρειάζονται τη δημοκρατία, η λογική του ανταγωνισμού
που διέπει τη λογική του κεφαλαίου αυτοματοποιεί τη διαδικασία λήψης
αποφάσεων.
Αυτός ο εχθρός είναι σύστοιχος με τον εχθρό στο μικροεπίπεδο του ατόμου όπου
πρέπει να εξαλειφθεί κάθε κριτήριο, σχέση και αντίληψη για τη ζωή που δεν
συνάδει με τον ανταγωνισμό. Οι άνθρωποι οφείλουν να απεκδυθούν των
ανθρωπολογικών τους ποιοτήτων και να μετατραπούν σε κατόχους ατομικών
κεφαλαίων οι οποίοι διάγουν έναν βίο με μόνο κριτήριο και αρχή αυτή του
ανταγωνισμού. Όποιος συμπεριφέρεται με άλλα κριτήρια πέραν του ατομικού
ανταγωνισμού ή ακόμη χειρότερα αγωνίζεται για αξιοπρέπεια, δικαιοσύνη,
ελευθερία, δημοκρατία και δικαιώματα εκτός από το δικαίωμα να δρα ως
επιχειρηματίας (που σημαίνει ότι είναι μόνος του και η ήττα στον ανταγωνισμό
μπορεί να σημάνει εξολόθρευση για την οποία ο μόνος υπεύθυνος είναι ο ίδιος)
είναι εχθρός της κοινωνίας, είναι εκτός νεοφιλελεύθερης κοινωνίας και
απειλή. Συνεπώς, επιτρέπονται όλων των ειδών τα βασανιστήρια, πάσης φύσεως
καταστολή, διασυρμός κοκ. Αυτού του είδους τα μέσα καταστολής και
τρομοκράτησης έχουν ως σκοπό μεταξύ άλλων να κάνουν τους γονείς να σκεφτούν
δυο και τρεις φορές για το μέλλον των παιδιών τους όταν τους λένε να γίνουν
καλοί άνθρωποι και χρήσιμοι στην κοινωνία.
Έχουμε λοιπόν να κάνουμε με μια επίθεση ανθρωπολογικής εμβέλειας με τεράστιο
αριθμό θυμάτων και συνεπειών και με τον φιλόδοξο στόχο να αλλάξει εκ
θεμελίων την ανθρώπινη κοινωνία. Η εν λόγω επίθεση λαμβάνει χώρα σε μια
περίοδο όπου και άλλοι κόμποι της λογικής του κέρδους φτάνουν σιγά σιγά στο
χτένι επιβάλλοντας να σκεφτούμε πολύ πιο συνολικά: περιβαλλοντική
αποσταθεροποίηση, διατροφική κρίση, έλεγχος του γενετικού υλικού, συστήματα
παρακολούθησης και ελέγχου πέρα από κάθε φαντασία, εμπορευματοποίηση της
υγείας του φαρμάκου και των βασικών αγαθών, αναφλέξεις και συρράξεις σε κάθε
γωνιά του πλανήτη. Ο ήσυχος κόσμος του αστού παράγει καταστροφή με ταχύ
ρυθμό σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της ανθρώπινης δραστηριότητας όπου έχει
βάλει πόδι η λογική του κέρδους. Συνεπώς, δεν έχουμε να αντιμετωπίσουμε μόνο
τη σφοδρότητα της επίθεσης και τα δεινά που σπέρνει. Ο κίνδυνος δεν είναι
μόνο ότι οι περισσότεροι προοριζόμαστε να ζήσουμε μια αναξιοπρεπή ζωή αλλά
ότι η ίδια η ζωή απειλείται από την επίθεση αυτή. Αυτό είναι ένα από τα
καινοφανή στοιχεία της εποχής μας. Ο αγώνας εναντίον της εκμετάλλευσης, για
μια αξιοπρεπή ζωή είναι αγώνας για την ίδια την ζωή. Ο αγώνας για μια
αξιοπρεπή κοινωνία ανθρώπων είναι αγώνας για την ύπαρξη κοινωνίας και
ανθρώπων.
Όμως, η επίθεση αυτή βρίσκει τις δυτικές κοινωνίες ανοχύρωτες, διαβρωμένες
από την εμπέδωση της λογικής του ανταγωνισμού, του ατομικού δρόμου, της
απαξίωσης της συλλογικής ύπαρξης, της ειρωνείας και εγκατάλειψης των
ανθρωπολογικών ποιοτήτων όπως η γενναιοδωρία, αναίσθητες τόσο καιρό απέναντι
στις κραυγές άλλων λαών. Το τραγικό με ό,τι συμβαίνει στη χώρα μας και όχι
μόνο είναι ότι οι κοινωνίες μας τα έχουν δικαιολογήσει όταν συνέβαιναν σε
άλλους, μερίδες της τα δικαιολογούν όταν αυτά και χειρότερα συμβαίνουν σε
άλλους δίπλα μας. Η ταύτιση κάποιου με τον ισχυρό, η αποδοχή ότι η ανθρώπινη
ζωή είναι σε δεύτερη μοίρα σε σχέση με τις επιδιώξεις αυτών που προηγούνται
στην κοινωνική και οικονομική ιεραρχία, η αποδοχή ότι οι άνθρωποι είναι
νούμερα σε οικονομικές αναλύσεις και όχι πρόσωπα τα οποία συνιστούν τον τόπο
του υπέρτατου σεβασμού οδηγεί στη συναίνεση και του δικού του χαμού. Αν
συναινείς στο να κλείνονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης αυτοί που βρίσκονται
από κάτω σου τότε χάνεις κάθε ηθικό έρεισμα όταν αντιστέκεσαι στη μείωση του
μισθού σου, στην περικοπή της σύνταξης, στον αποκλεισμό σου από το
νοσοκομείο κοκ που σου επιβάλλει ο αμέσως από πάνω σου. Το δίκιο - όμοια με
την αγάπη όπως διδάσκει ο χριστιανικός λόγος - έχουν την τάση να
επεκτείνονται σε όλους τους ανθρώπους, αλλιώς μαραίνονται και χάνουν το
νόημά τους. Για αυτό για την αριστερά όπως και για κάθε αξιοπρεπή άνθρωπο
γίνεται φανερό ότι δεν υπάρχει λύση σε οτιδήποτε σχετίζεται με τις λαϊκές
τάξεις που να ευνοεί κάποιους έναντι κάποιων άλλων στο εσωτερικό τους,
δηλαδή ακολουθώντας την ιεραρχία του χρήματος. Είτε θα δίδεται λύση υπέρ για
παράδειγμα και των Ελλήνων και των μεταναστών ή θα εφαρμόζεται μια «λύση»
τόσο εναντίον των Ελλήνων (περικοπές κοκ) όσο και εναντίον των μεταναστών
(στρατόπεδα συγκέντρωσης κοκ), όπως αυτή που εφαρμόζεται σήμερα.
Η προσχώρηση λοιπόν στη θέση ότι οι άνθρωποι δεν είναι πρόσωπα αλλά νούμερα
είναι βαθειά, υπαρξιακή και παράγει τεράστιες συνέπειες, γεννά μια νέα
εποχή, όπου το πέπλο της αξιοπρεπούς διαβίωσης τραβιέται πάνω από την
τεράστια πλειοψηφία των ανθρώπων με τη συναίνεσή τους. Μικροί θύλακες
ευκατάστατων σε πελάγη πληθυσμών χωρίς καμιά συνοχή όπου επικρατεί ο νόμος
της ζούγκλας. Ο μετανάστης και ο πρόσφυγας, δηλαδή ο άνθρωπος που δεν έχει
τίποτα, κανένα δικαίωμα ούτε στη ζωή, ο άνθρωπος έρμαιο εκμετάλλευσης και
εγκληματικής δράσης δεν είναι ένα ατύχημα. Είναι το ιδεώδες καθεστώς ζωής
για εμάς και τα παιδιά μας. Είναι η τύχη των χαμένων του νεοφιλελεύθερου
γενναίου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου